Loonverschillen tussen mannen en vrouwen werken door in secundaire arbeidsvoorwaarden EU-breed

De loonverschillen tussen mannen en vrouwen blijven niet beperkt tot het kale loon. Dit blijkt uit een recent verkennend onderzoek in 27 EU-lidstaten. Ook in de sfeer van onkostenvergoedingen, gratificaties, 13e maand en bonussen, sociale verzekeringen en pensioenen zijn mannen over het algemeen beter af dan vrouwen. Toch nemen in alle onderzochte landen ook vrouwen aan zulke regelingen deel, in ongeveer een op de drie landen zelfs vaker dan mannen. Het lijkt er daarom op dat een verhoogd bewustzijn en een hardere opstelling van vrouwen tijdens loononderhandelingen deze bijkomende inkomensverschillen kunnen verminderen.

In 24 van de 27 onderzochte landen kon voldoende data worden verzameld door middel van de online WageIndicator enquetes, waaraan ruim een half miljoen webbezoekers deelnamen in de periode van januari 2014 tot juli 2016. Dit is de eerste studie die zich richt op inkomensverschillen in de sfeer van de secundaire arbeidsvoorwaarden.

Onkostenvergoedingen

Onkostenvergoedingen komen veel voor. Slechts in 6 landen zeggen minder dan 10% van de werknemers dat hun onkosten worden vergoed. In 12 landen liggen die percentages tussen 10 en 20%, in nog eens 3 landen tussen de 20 en 30% en in 2 landen tussen de 30 en 40%. Belgie staat aan de top met 40% van de werknemers die zeggen dat ze voor een onkostenvergoeding in aanmerking komen. Maar de verschillen tussen mannen en vrouwen zijn aanzienlijk. In 19 landen geven mannen vaker dan vrouwen aan dat ze deze vergoeding krijgen, tussen 1 en 8% meer frequent dan vrouwen. In de overige 5 landen is het omgekeerde het geval: hier krijgen vrouwen tussen (bijna) 0 en 4% vaker onkostenvergoeding dan mannen.

Bonussen

In 24 van de 27 landen laat de verzamelde informatie aanzienlijke verschillen tussen mannen en vrouwen zien qua bonussen en dergelijke. 18 landen bevoordelen mannen, van (bijna) 0 procent tot 6 procent. In de 6 landen waar vrouwen in het voordeel zijn beloopt hun voorsprong op mannen tussen de 1 en 7 procent, met uitzondering van Estland. Hier zegt zelfs 30% van de vrouwen een bonus te ontvangen tegen slechts 7% van de mannen.

Het beeld van deelname in winstdeling wisselt sterk van land tot land voor de 22 landen met voldoende gegevens. De laagste verschillen tussen deelname van mannen en vrouwen in zulke regelingen (ongeveer 1%) worden gevonden in Denemarken, Hongarije, Ierland, Italie en Zweden. Belgie (met 11%) en Groot Brittannie (met 12%) laten de grootste verschillen zien. Maar in vrijwel alle gevallen doen meer mannen dan vrouwen mee, met uitzondering van Polen waar vrouwen op dit punt ietsje beter scoren dan mannen.

Geheel in lijn met dit beeld ontvangen mannen vaker dan vrouwen tegoedbonnen, kortingen of betalingen in natura, namelijk in 17 van de 22 landen met voldoende data. Het grootste verschil in hun voordeel toont Groot Brittannie met 10%. Slechts in 5 landen ontvangen vrouwen vaker dan mannen zulke betalingen en kortingen, tussen iets meer dan 0% in Oostenrijk tot 8% vaker in Finland.

Pensioen en sociale verzekeringen

Wat nu de werkgeversbijdrage aan pensioenen en sociale verzekeringen betreft, ook deze vallen grotendeels in het voordeel van mannen uit, namelijk in 15 van de 24 landen met voldoende data. In deze groep lopen de verschillen uiteen van 1% in Finland tot 20% in Malta. Maar in 9 landen zijn de vrouwen op dit punt beter af, met verschillen die uiteen lopen van iets meer dan 0 in Griekenland tot 27% in Estland. In 16 van deze 24 landen bevoordeelt het verschil qua werkgeversbijdrage aan sociale verzekeringen de mannen, van iets boven 0 in Griekenland tot 16% meer in Malta. In 8 landen zijn de vrouwen beter af, van net iets boven 0 in Roemenie tot 24% meer in Estland.

Het rapport 'Analyses van de inkomensverschillen tussen mannen en vrouwen met betrekking tot monetaire en niet-monetaire vergoedingen en bonussen', is opgesteld door de Universiteit van Amsterdam/AIAS. Het rapport maakt deel van het WITA-project.

Wat is het WITA-Gender Pay Gap project?

Met innovatieve tools tegen de loonkloof tussen mannen en vrouwen - WITA GPG (januari 2015 tot december 2016) heeft al voornaamste doel om een significante contributie te doen aan het verkleinen van de langdurige loonkloof tussen mannen en vrouwen. WITA GPG wordt mogelijk gemaakt door de Europese Commissie PROGRESS program Action Grant nr. 4000004929. Één van de activiteiten is het vergelijken van de mannelijke en vrouwelijke lonen op het niveau van beroepsgroepen en deze resultaten te publiceren via de nationale WageIndicator websites in alle 28 EU-lidstaten en Turkije. Daarnaast worden alle resultaten verspreid door middel van persberichten.

Meer informatie over het WITA project

Meer informatie over de loonkloof tussen mannen en vrouwen in Belgie vind je op Loonwijzer.be