Welke factoren spelen een rol in het ontstaan van de loonkloof?

Een goede methode om dit te weten te komen, is te vertrekken vanuit de vergelijking tussen het loon van een gemiddelde vrouw en een gemiddelde man (of de brutomaandloonkloof). Deze bedraagt 26%. Dan bekijken we de invloed van de verschillende loonsfactoren op de loonkloof. Zo kunnen we de loonkloof tussen de gemiddelde man en de gemiddelde vrouw terugbrengen tot een loonkloof tussen man en vrouw met een gelijkaardige functie en een gelijkaardige achtergrond in een gelijkaardig bedrijf. Hierdoor ontleden we de loonkloof en zullen een aantal problemen zich duidelijker stellen. Zo krijgen we ook een beter zicht op ev. oplossingen om de loonkloof te dichten.

 

Een gelijkaardige functie
We ontleden hier welke functiegerelateerde kenmerken een rol spelen in je loon en hoe ze invloed hebben op de loonkloof.

  • De werkduur bepaalt uiteraard in grote mate je loon. Het is logisch dat wanneer je meer werkt, je meer verdient. Het aantal uren in je contract of het al dan niet deeltijds werken spelen dus een grote rol en vermits vrouwen veel vaker deeltijds werken dan mannen is dit een oorzaak van de loonongelijkheid tussen de gemiddelde man en de gemiddelde vrouw (de brutomaandloonkloof dus).
  • Ook de complexiteit en de verantwoordelijkheid die je moet opnemen in een functie speelt een rol in het bepalen van je loon. Ook hier zie je een duidelijk verschil tussen vrouwen en mannen. Mannen vind je veel vaker terug in de hoogbetalende, leidinggevende functies, vrouwen vaker in lagere functies.
  • Ook de afdeling waarin je werkt speelt een rol in je loon. Sommige afdelingen (denk maar aan IT of financiën) bieden hogere lonen dan andere. Ook hier zijn vrouwen oververtegenwoordigd in de minder betalende afdelingen en mannen oververtegenwoordigd in de best betalende afdelingen.
  • Tenslotte spelen ook het statuut en of je al dan niet een vaste job hebt een rol. Hoe beter je statuut, hoe hoger je loon. En ook voor het hebben van een vast contract krijg je een hoger loon uitbetaald. Ook hier hetzelfde verschil. Vrouwen werken minder in goede statuten en minder vaak met een vast contract. Dit zorgt uiteraard voor het vergroten van de loonkloof.

Al deze factoren (de functiekenmerken) verklaren meer dan de helft van de loonkloof (55%). De loonkloof tussen de gemiddelde man en vrouw die in een gelijkaardige functie werken is dus 11,9%.
Dit wil helemaal niet zeggen dat de kous daarmee af is. Het is wel logisch dat iemand die meer uren werkt, meer verdient maar dat wil niet zeggen dat de toegang tot voltijdse jobs voor mannen en vrouwen hetzelfde is. Sommige vrouwen werken vrijwillig minder maar anderen zijn verplicht zorgtaken op te nemen. En het doorstromen van deeltijds naar voltijds gebeurt voor vrouwen zeker niet zo vlot. Ook de toegang tot topfuncties voor vrouwen is een moeilijk vraagstuk waar zeker nog veel werk moet gebeuren. En ook heel de problematiek van de precaire of onzekere jobs vinden we hier terug. Het is dus niet omdat we een verklaring vonden dat er geen discriminatie (weze het nu direct of indirect) in het spel is.

Antwoorden, aanzetten tot oplossingen en meer info op oplossingen voor de loonkloof.


Een gelijkaardig bedrijf
We ontleden hier de invloed die het bedrijf of soort bedrijf waar je werkt, heeft op je loon en welke invloed dit heeft op de loonkloof.

  • De sector waarin je tewerkgesteld bent, speelt een grote rol in de hoogte van je loon. Sommige sectoren, zoals de chemische of de financiële sector, betalen hoge lonen uit. Sommige sectoren, zoals de textiel of de warenhuizen veel lagere lonen. Eénzelfde functie in twee verschillende sectoren kan soms een verschil opleveren van 20%. En zoals blijkt uit onze enquêtes, en ook gestaafd wordt door andere onderzoeken, werken vrouwen vaker in de laagbetaalde sectoren en mannen vaker in beter betaalde sectoren. Dit heeft uiteraard een invloed op de gemiddelde lonen van mannen en vrouwen.
  • De grootte van het bedrijf waarvoor je werkt, speelt een rol in het bepalen van je loon. Hoe groter het bedrijf, hoe hoger je loon. En in grote bedrijven werken meer mannen dan vrouwen. Vrouwen op hun beurt werken vaker in kleinere bedrijven. Je ziet onmiddellijk al de gevolgen op de loonkloof.
  • Ook het aantal vrouwen dat in je bedrijf of organisatie werkt, heeft een invloed op het loon. Het blijkt dat hoe meer vrouwen in een bedrijf aan de slag zijn, hoe lager de lonen daar liggen. En het spreekt dan ook voor zich dat voornamelijk vrouwen daarvan de dupe zijn.
  • Vakbondsaanwezigheid speelt een grote rol in het garanderen van een goede beloning en het terugdringen van de loonkloof. Omdat vakbondsvertegenwoordiging nog steeds niet verplicht is in kleine bedrijven worden vrouwen daar weeral de dupe van. Zij werken namelijk vaker in kleinere bedrijven.

Wanneer we deze factoren (organisatiekenmerken) in rekening brengen, verklaren we zowat één vijfde van de loonkloof (20%). De ongelijkheid in salaris tussen een vrouw en een man met een gelijkaardige functie in een gelijkaardig bedrijf bedraagt dus 9,9%.

Ook hier kan je je een aantal vragen stellen. Is het wel normaal dat in bedrijven waar meer vrouwen werken de lonen lager liggen voor gelijkaardige functies? Is het logisch dat je voor gelijkaardige functies in 'meer mannelijke' sectoren beter wordt betaald dan in 'meer vrouwelijke'? Als vakbondsvertegenwoordiging garantie biedt tegen loonongelijkheid, waarom is er dan nog steeds geen vertegenwoordiging mogelijk in kleine bedrijven? Je ziet dat ook hier nog veel werk is.

Antwoorden, aanzetten tot oplossingen en meer info op Oplossingen voor de loonkloof.

 

Met dezelfde achtergrond
Wat is de invloed van de persoonsgerelateerde kenmerken op je loon en hoe beïnvloedt dit de loonkloof?

  • Anciënniteit en leeftijd bepalen uiteraard ook voor een deel je loon. En mannen zijn duidelijk in de meerderheid in de groep oudere en meer ervaren werknemers. Ook dit heeft een negatieve invloed op de loonkloof.
  • Opleidingsniveau speelt ook een rol op je loon maar we merken uit ons onderzoek dat dit weinig invloed heeft op de loonkloof m/v. Hier is geen onderscheid. Het scholingsniveau speelt dus geen noemenswaardige rol in de loonkloof.
  • Het onderbreken van je loopbaan heeft wel negatieve effecten op je loon (terwijl dat niet zou mogen!). Lloonwijzer.be merkte op dat de loopbaan onderbreken om zorgtaken op te nemen duidelijk een negatieve invloed heeft op je loon. Het hoeft niet gezegd dat vrouwen dit vaker doen dan mannen.

Deze persoonskenmerken geven ons een verklaring van zo’n 14% van de loonkloof. Het verschil in loon tussen man en vrouw met eenzelfde achtergrond in een gelijkaardige functie in een gelijkaardig bedrijf is dus 6,3%.

Verklaren is niet vergoelijken! Dat het onderbreken van je loopbaan een loonstraf inhoudt is onaanvaardbaar. Daarom, antwoorden, aanzetten tot oplossingen en meer info op Oplossingen voor de loonkloof.

 


Wanneer we al deze factoren uit de vergelijking hebben gehaald, blijft er nog steeds een loonkloof over. Deze noemen we de netto-uurloonkloof.

Om het duidelijk te maken: van een loonkloof tussen de gemiddelde man en de gemiddelde vrouw zijn we naar een loonkloof gegaan tussen een man en vrouw met eenzelfde achtergrond in een gelijkaardige functie in een gelijkaardig bedrijf. De loonkloof bedraagt nu nog 6,3%.

Deze 6,3% ‘nettoloonkloof’ die overblijft, kan verschillende redenen hebben. De voornaamste oorzaak is indirecte discriminatie tussen de jobs van mannen en vrouwen of functiewaarderingsdiscriminatie. Dit komt er enerzijds op neer dat jobs die vaker door vrouwen worden uitgeoefend een lagere waardering krijgen dan die die vaker door mannen worden uitgevoerd. Anderzijds gaat dit er ook over dat jobs in een meer vrouwelijke sector minder betalen dan dezelfde jobs in een meer mannelijke sector. Ook hiervoor hebben we antwoorden, aanzetten tot oplossingen en meer info op Oplossingen voor de loonkloof.

loading...